چکیده:
در رسالات موسیقی قدیم قواعدی جهت ساخت ادوار ملایم ذکر شده است. در رابطه با این قواعد که مهمترینِ آنها وجود بُعد ذیالاربع میان نغمات یک دور است این سوال مطرح میشود که آیا چنین قواعدی در رابطه با موسیقی دستگاهی نیز قابل تعمیم هست، و آیا بهطور نمونه میتوان مواردی مانند تغییر فواصل را از این طریق تحلیل کرد یا خیر؟. هدف از این پژوهش تلاش برای یافتن ارتباط میان فواصل گوشههای دستگاه ماهور از ردیف میرزاعبدالله براساس قواعدی است که تحت نام اسباب تنافر در موسیقی قدیم ایران مطرح شده است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی است. برای تحلیل گوشهها، ابتدا به نغمات مُد اصلیِ دستگاه ماهور رجوع شده و نغماتی که بالقوه فاقد فاصله «چهارم درست» با دیگر نتهای دستگاه هستند، بهعنوان نتهای
...چکیده:
ساختارهای غیرمعمول در ساز کمانچه، از جملهکج بودن خرک نسبت به سیمها و کُنیک معکوس در قطر دسته ساز میتوانند با کمک علم آکوستیک و علوم دیگر علّتیابی شوند. در این مقاله با رجوع به بحث هارمونیکهای موجود در صدایِ تولیدشده از ساز و وجود پدیدهای به نام اینهارمونیسیتی سعی شده دلیل کجقراردادن خرک در سازهای قدیمی که تا امروز نیز بعضاً دیده میشود، روشن شود. اینهارمونیسیتی ناشی از خارجشدن فرکانس هارمونیکها از ضریب صحیح فرکانس پایه و افزایش آنهاست. در واقع این پدیده مختص سیمهای واقعی بوده و انحراف از وضعیت ارتعاش یک سیمِ ایدهآل مسبب ایجاد آن است. هر چه قطر سیم بیشتر باشد مقدار این پدیده نیز بیشتر بوده و هر چه طول مرتعش و کشش اعمالی به سیم بیشتر و سختی سیم کمتر شود مقدار آن نیز
...چکیده:
فرضِ استمرار مبانی زیباییشناختی یا همان مبحث ملایمتها در رسالات موسیقی قدیم، علت تلاش برای یافتن اثرات این عوامل در موسیقیمرتبط با دورۀ قاجار در این پژوهش است. در این راستا موضوعات مربوط به اسباب تنافر که در تعیین ادوار موسیقی قدیم توسط صفیالدین و سپس پیروان او مطرح شد بهعنوان محور تحولاتِ درونساختاری دستگاه نوا در این پژوهش درنظر گرفته شده است. دستگاه نوا از ردیف میرزاعبدالله (به روایت نورعلی برومند) بهعنوان یکی از هفت دستگاه موسیقی ایرانی شناخته میشود. در این دستگاه گوشههای متنوعی وجود دارد که در برخی از آنها پردهگردانی رخ میدهد. همچنین بعضی از
...دوستان زیادی هستند که در مراجعه به آموزشگاه برای شروع فراگیری یک ساز یا یک دوره موسیقی، جهت آگاهی خود و رفع ابهاماتی که درباره روند آموزش آن دورهها یا مدت یادگیری و مواردی مشابه دارند، از مدرسین یا مدیر آموزشگاه در این باره سوالاتی را میپرسند. مثلاً بطور مشخص میپرسند: «چندوقته ما این ساز رو یاد میگیریم؟» یا «چقدر زمان میبره که فلان آهنگ رو بتونیم بزنیم؟». پرسیدن و تلاش برای آگاهی از کاری که قرار است برای آن وقت، هزینه و انرژی گذاشته شود کاملاً منطقی و نشان از هوشمندی مراجعهکننده دارد. در مقابل، مؤسسه مربوطه نیز باید جوابی قانعکننده به پرسشگر بدهد، که در غیر این صورت نقطه ضعفی در کار آن مرکز به حساب میآید. با این مقدمه، لازم هست در رابطه با فرایند آموزش موسیقی که شاید توضیح جوانب آن در یک گفتگوی تلفنی یا یک
...در برخی مواقع، مناسب ترین اقدام برای شروع هدف قراردادن علائم فیزیولوژیک برای درمان است.
یک نمونه از چنین رویکردهایی استفاده از تکنیک های ریلکسیشن است. به نظر می رسد که، در میان نوازندگان، متداول ترین تکنیک ها تنفس عمیق و تمرینات ریلکس کردن ماهیچه ها است.
تنفس عمیق پیش از اجرا و نیز در طول آن شاید عمومی ترین استراتژی مقابله با انواع علائم فیزیولوژیک باشد. تنفس آهسته و عمیق تضمین می کند که مقدار اکسیژنی را که بدن در حالت برانگیختگی انتظار دارد دریافت می کند. رویکرد دیگر در جهت درمان علائم فیزیولوژیک تمرین پیش رونده ی ریلکس کردن عضلات است. در این تمرینات، فرد انقباض و ریلکس کردن عضلات را به نوبت و به طور متناوب در نواحی مختلفی از بدن پیش می برد. این روش غالبا با اندام هایی نظیر انگشتان شروع شده به سمت ماهیچه
...اصولاً حرکات تکراری می توانند سبب آسیب عضلات، تاندون ها (زردپی ها - رشته هایی که عضله را به استخوان می چسبانند)، لیگامان ها (رباط ها - رشته هایی که بین دو قطعه استخوانی کشیده شده اند) و نیز مفاصل شوند. در هنگام نوازندگی نیز، خصوصاً دست ها، درگیر حرکات تکراری می شوند و ممکن است آسیب ببینند. مدت هاست که مشکلات طبی نوازندگان مورد توجه قرار گرفته است، به طوری که در سال 1887 یک مورد درد عضلانی در یک پیانیست تشریح شد. در سال 1989 در ایالات متحده ی آمریکا هفده کلینیک تخصصی برای درمان نوازندگان وجود داشت و در حال حاضر چندین ژورنال فقط در این زمینه فعالیت دارند.
متأسفانه، با توجه به مدارک موجود، تا سال گذشته تحقیقی روی نوازندگان ایرانی صورت نگرفته بود و از شیوع مشکلات فوق الذکر در نوازندگان ایرانی اطلاعی نداشتیم. در سال مزبور، تحقیقی که
...
اغلب نوازندگان، بر اساس عشق به موسیقی و تمایلی که برای به اشتراک گذاری آن با دیگران دارند، مسیر کارشان را انتخاب می کنند. صرفاً، با در نظر گرفتن این مسئله، ممکن است این طور برداشت شود که نوازندگان از هر فرصتی جهت اجرا برای مخاطبان، با شور و اشتیاق، استقبال می کنند. اما متاسفانه همیشه چنین نیست. کار کردن به عنوان یک نوازنده ی صحنه ای، فرد را درگیر انواع مختلفی از فشارها می کند. غالباً بیشترین استرس زمانی احساس می شود که نوازنده به منظور اجرا بر روی صحنه می رود. در این وضعیت، نوازنده به جای احساس هیجان ناشی از به اشتراک گذاری موسیقی اش با مخاطب، دچار دلهره و پریشانی می شود. این اضطراب که عموماً «ترس از صحنه» نامیده می شود، معضلی جدی و تضعیف کننده برای بسیاری از نوازندگان در هنگام
...اکنون برای اثبات این مدعا یکی از گوشه های ضربی ردیف موسیقی ایران را که به نام «کرشمه» معروف است و در هر دستگاه نیز به صور گوناگون خودنمایی می کند را به صورتی که نوشته شده است نقل می کنیم و سپس آن را در ازمنه ایقاعی مخصوص خودش پیاده می کنیم تا شاید مورد توجه موسیقیدانان جوان قرار گیرد.
کرشمه در دستگاه ماهور، استنساخ از کتاب ردیف موسیقی ایران از انتشارات هنرهای زیبای کشور:
کرشمه ماهور: با ریتم 4 / 3 تئوری موسیقی غربی از کتاب «ردیف موسیقی ایران» همانطور که مشاهده می شود قطعه فوق زمانی نوشته شده است که سُنت ریتمیک موسیقی ایران به دست فراموشی سپرده شده بوده است.
توجه: سیاه نقطه دار آخرین میزان با وصل به چنگ میزان ماقبل آخر با
...... علینقی خان در این موقع با ابراهیم آژنگ که رئیس یکی از دسته های موزیک بود و ویولن هم خوب میزد و کلاس در منزلش دائر کرده بود آشنائی داشت. مطلب را با او در میان گذارد. ابراهیم خان هم خیلی علاقه داشت که ردیف یکی از استادان معاصر خود را بنویسد و به شاگردانش درس بدهد. با هم قرار گذاردند که نزد میرزا عبدالله بروند.
وزیری گفت: به اتفاق ابراهیم خان به منزل میرزا عبدالله رفتیم و خدمت استاد رسیده و نشستیم. من منظور خود را بیان کردم و یکی از دوستان استاد که پیرمردی بود، بسیار تعجب کرد که مگر چنین چیزی ممکن است! میرزا عبدالله با کمال رأفت و مهربانی که اخلاق جبلی او بود، بسیار خشنود شد ولی تردید داشت که شاید این کار عملی نباشد.
من گفتم امتحان بفرمایید. استاد گفت بسیار خوب، تار را برداشت و شور بالا دسته را آغاز کرد.
...
ایده ی مثلث بینایی- ذهنی- شنوایی در دهه شصت توسط آقای شریف لطفی در جامعه ی موسیقی کشور مطرح شد.
در سرآغاز کتاب روش نوین مبانی اجرای موسیقی در این باره آمده است:
در مسیر فراگیری مبانی اجرای موسیقی، نخست شنوایی تقلیدی فراگیرنده برای [...]13 تقلید اصوات الگوهای ریتم و اصوات موسیقایی به کار گرفته می شود و پس از این [مرحله در فرآیند آموزش موسیقی] به کار گیری دو حس بینایی و شنوایی، [با هدف] پرورش نیروی ذهنی [هنرجوی موسیقی] همواره [مورد] تاکید [است] . [در آموزش علمی موسیقی،] تربیت جداگانه و مرتبط با هم [توانایی های] بینایی
...مراحل آماده سازی و تمرین قطعات با پیانو
اگر بپذیریم که نوازندگی موسیقی مکتوب (از روی نت و با توانایی نت خوانی صحیح)، عملی هم هنری و هم علمی است و با خرد، حوصله، درک و آگاهی سر و کار دارد1، تمرین پی در پی و همیشگی برای رسیدن به کیفیتی مطلوب در این زمینه ضروری به نظر می رسد. ضروری است بدانید که با روش تمرین تکراری و ناآگاهانه، که عملی است فاقد تحلیل، سطح نوازندگی عموما از حدی پیش تر نمی رود2، اما تمرین مدام و آگاهانه، عملی با تکیه به تحلیل و با هدف یافتن تعادل و ایجاد ارتباط میان کارکرد ذهن و اعضای بدن در هنگام نوازندگی است. در اکثر موارد، تمرین تکراری و ناآگاهانه به یادگیری سطحی و حفظ کردن در حافظه ی کوتاه مدت (یاد گرفتن) و
...معرفی گونه های موسیقی ایرانی (پیش درآمد، چهار مضراب، تصنیف، رنگ)
پیش درآمدگونه ای کلاسیک، سازی (اما در بسیاری از اوقات دارای متیف های عروضی و قابل تلفیق با کلام)، متریک (در بسیاری از اوقات در میزان بندی شش چهار) و از پیش ساخته شده است و غالباً تندا یا تمپوی آن از پایین ترین تنداها در موسیقی کلاسیک ایران (معمولاً در محدوده لارگو تا آندانته) است که به مدهای مهم دستگاه اشاره می کند و در آغاز یک برنامه ی موسیقی نواخته می شود.
نکته: اگر قطعه ای با مشخصات بالا کوتاه باشد و یک یا دو مد را در بربگیرد، به آن «مقدمه» می گویند.
چهار مضرابگونه ای سازی (معمولاً با هجای کوتاه پی در پی و بدون متیف های عروضی و غیر قابل تلفیق با کلام) و متریک و معمولاً کلاسیک است که
...تمرین هایی برای هماهنگی بیشتر دو نیمکره
نوازندگی، در مراحل پیشرفته، ورای انتقال ساده ی هر نت است. نوازنده در این مرحله ی پیرامون نت، تخیلات، باورها و اعتقادات و نوع آموزش خود را به شنونده منتقل خواهد کرد. چگونگی نواختن یک نت در این گروه به اندازه ی درستی و غلطی آن نت اهمیت دارد.
همان طور که اشاره شد، هر نیمکره ی مغز مسئول نیمه ی مخالف بدن است، پس ارتباط بیشتر میان دو نیمکره سبب افزایش هماهنگی و همکاری میان دو نیمه ی بدن می شود و آنچه مسلم است نوازندگی محتاج همکاری و هماهنگی میان دو نیمکره ی مغز خواهد بود و هماهنگی هر چه دقیقتر این دو نیمه در کیفیت نوازندگی، هماهنگی دو دست و خلق آثار موسیقی بسیار مهم و حیاتی است. به واسطه ی جهات متفاوت حرکتی و همچنین تفاوت میزان فشار در دو دست، ضرورت هماهنگی ارتباط میان این دو قسمت
...برخی از تأثیرات مثبتی که در نتیجه ی انجام تمرینهای رهاسازی در بدن به وجود می آید عبارتند از:
1.از بین بردن تنش بیش از حد عصبی عضلانی مزمن یا حاد.
2.آرام خوابیدن و بهتر خوابیدن. (بهترین خواب نوعی است که در شرایط رهاسازی صورت پذیرد. خواب خوب به انسان آسایش و طراوت می بخشد و بسیاری از تنشها را از بین می برد. کسانی که تمرینهای رهاسازی را انجام می دهند بهتر و سریعتر به خواب می روند و به خواب کمتری نیاز خواهند داشت.)
- بهبود دامنه ی حرکتی عضلانی که دچار گرفتگی شده اند.
- ازبین رفتن اضطراب و استرس و بهبود دردهای فیزیولوژیکی مانند زخم معده.
- کم شدن تعداد ضربان قلب. (تحقیقات پزشکی نشان داده که به طور متوسط، ضربان قلب
چه مدت باید برای تمرین و یادگیری درس ها زمان گذاشت؟ تا مادامی که احساس شود صدا برای انجام اجرای مورد نظر آماده شده است. برخی برای رفع مشکلی خاص، انجام حداقل ده درس را مفید می دانند، اما عده ای دیگر 4 سال به تمرین آواز می پردازند و پس از یافتن معلمی جدید چند سال دیگر نیز با او تمرین می کنند. رابطة سن خوانندگی کمابیش در هر سنی می توان خواندن را آموخت و جالب تر این که اگر درست و اصولی خواندن را بیاموزید اندام های صوتی تان سال های زیادی سالم و سرحال همراه شما خواهند بود. صدای بیشتر بچه ها شباهت زیادی به هم دارد، با طراوت، صاف و با ارتفاعی بالا و هنگامی که بلوغ شان فرا می رسد تغییرهای زیادی در صدای شان رخ می دهد. تغییر در صدای پسرها کمی زودتر نسبت به دخترها اتفاق می افتد. به طور معمول حنجره و تارهای صوتی مردها حدود دوازده تا سیزده سالگی به
...